BVĐK Hồng Ngọc ghi nhận nhiều trường hợp liệt dây thần kinh số VII do sử dụng điều hòa sai cách trong thời tiết hè nắng nóng. Trong đó, điển hình là bệnh nhân nữ 24 tuổi bị liệt méo miệng, mắt nhắm không kín đã được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bật điều hòa 20 độ cả đêm, cô gái bị liệt dây thần kinh số VII, méo xệch mặt
Chị N. (24 tuổi, Hà Nội) đến Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc khám trong tình trạng cơ mặt bên phải nặng nề, khó cử động, miệng méo lệch sang trái, mắt phải nhắm không kín. Khi uống nước, nước thường chảy ra ở khóe miệng bên phải do cơ môi mất khả năng kiểm soát. Đồng thời, mắt phải không thể nhắm kín, việc chớp mắt gặp khó khăn khiến mắt bệnh nhân luôn trong tình trạng khô, cộm và khó chịu.
Sau thăm khám lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên (liệt mặt). Được biết, trước đó bệnh nhân có thói quen bật điều hòa ngay khi tắm xong và duy trì nhiệt độ khoảng 20-22°C suốt đêm trong những ngày thời tiết oi bức.
Theo BS.CKI Đinh Văn Hào (Trưởng khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng, BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh), đây không phải trường hợp cá biệt. Trong đợt nắng nóng kéo dài, khoa đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân liệt dây thần kinh số VII ở các độ tuổi khác nhau, kể cả người lớn và trẻ em. Qua khai thác bệnh sử, không ít trường hợp có chung thói quen sử dụng điều hòa ở nhiệt độ thấp hoặc để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào vùng mặt và cơ thể.
“Tiếp xúc đột ngột với luồng khí lạnh có thể gây co mạch, phù nề và chèn ép dây thần kinh số VII trong ống xương, từ đó dẫn đến liệt dây thần kinh số VII ngoại biên. Dây thần kinh này chi phối các cơ biểu cảm khuôn mặt nên khi bị tổn thương, người bệnh có thể bị méo miệng, yếu một bên mặt, mắt nhắm không kín, khó cười, khó phồng má, uống nước dễ chảy ra khóe miệng. Một số trường hợp kèm khô mắt hoặc tăng nhạy cảm với âm thanh…” - Bác sĩ Hào cho biết.
Đừng bỏ lỡ "72 giờ vàng" để điều trị, tránh nguy cơ liệt mặt kéo dài vĩnh viễn
Với những biểu hiện ban đầu như trên, không ít người bệnh nhầm lẫn liệt dây thần kinh số VII với tình trạng "trúng gió". Do đó, thường tự cạo gió, xoa bóp hoặc điều trị tại nhà. Chỉ đến khi triệu chứng không cải thiện hoặc trở nên nghiêm trọng mới đến bệnh viện, vô tình bỏ lỡ "thời điểm vàng" để điều trị.
Theo bác sĩ Đinh Văn Hào, 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng là thời điểm vàng" trong điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên. Nếu được thăm khám và điều trị đúng phác đồ trong giai đoạn này, người bệnh có cơ hội phục hồi tốt hơn. Ngược lại, trì hoãn điều trị không chỉ làm kéo dài thời gian điều trị mà còn tăng nguy cơ liệt mặt vĩnh viễn.
Đối với trường hợp chị N, ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng đã đánh giá chi tiết tình trạng và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc chống viêm, giảm phù nề. Kết hợp các phương pháp Y học cổ truyền (xoa bóp, bấm huyệt) và trị liệu sóng công nghệ cao (sóng cao tần, laser cường độ cao), cùng các bài tập chuyên biệt giúp lưu thông khí huyết, tăng dẫn truyền dây thần kinh và phục hồi vận động vùng cơ mặt.
Ngoài ra, bác sĩ cũng hướng dẫn bệnh nhân các biện pháp bảo vệ mắt để phòng ngừa khô giác mạc và hạn chế nguy cơ viêm, loét giác mạc trong giai đoạn mắt chưa thể nhắm kín.
Sau một liệu trình điều trị, các triệu chứng méo miệng, yếu cơ mặt và khó nhắm mắt của bệnh nhân N cải thiện rõ rệt. Khi ăn uống, không còn tình trạng bị rỉ nước hoặc không khép được miệng. Bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và hướng dẫn tập luyện để tối ưu kết quả điều trị.
Qua trường hợp trên, bác sĩ Đinh Văn Hào cũng khuyến cáo, mọi người nên sử dụng điều hòa hợp lý: không nên bật điều hòa ở nhiệt độ quá thấp ngay sau khi tắm hoặc vừa đi ngoài trời nắng về; không để luồng khí lạnh phả trực tiếp vào người trong thời gian dài; duy trì nhiệt độ phòng phù hợp từ 25 độ trở lên...
